الگوبرداری از تجارب جهانی سئول در اصفهان
ابوالفضل قربانی، رئیس کمیسیون هوشمندسازی و حملونقل شورای اسلامی شهر اصفهان، در نشست تخصصی بررسی تجارب جهانی حملونقل هوشمند، بر اهمیت حیاتی توسعه حملونقل عمومی در تحقق شهر هوشمند تأکید کرد. وی با اشاره به دستاوردهای کلانشهر سئول به عنوان سومین شهر هوشمند جهان، تصریح کرد که موفقیت در مدیریت شهری تنها به احداث زیرساختها محدود نمیشود، بلکه استفاده هوشمندانه از ظرفیتهای اقتصادی پیرامون این شبکهها، ضامن پایداری مالی پروژههاست.
حملونقل عمومی؛ محور توسعه شهر هوشمند
قربانی با تبیین الگوی مدیریتی سئول، شبکه یکپارچه مترو و اتوبوسرانی را شاخص اصلی تمایز این شهر دانست. در سئول، تمرکز مدیریت شهری بر ایجاد فضاهای انسانمحور است؛ بهطوریکه با بهرهگیری از زیرساختهای فناوری اطلاعات، نه تنها جریان ترافیک به صورت لحظهای کنترل میشود، بلکه با ایجاد کاربریهای اقتصادی در فضاهای زیرزمینی ایستگاههای مترو، بخش بزرگی از هزینههای نگهداری ناوگان پوشش داده میشود.
مدیریت دادهمحور و کاهش ترافیک شهری
عضو شورای شهر اصفهان با اشاره به مغز متفکر هوشمند سئول، اظهار داشت که این مرکز با پردازش لحظهای دادههای دریافتی از ۱۵ هزار دوربین ترافیکی، تصمیمات مدیریتی دقیقی اتخاذ میکند. این رویکرد دادهمحور منجر به کاهش وابستگی به خودروهای شخصی شده و سهم مترو و دوچرخه را در جابهجاییهای روزانه به طرز چشمگیری افزایش داده است. همچنین، بهرهگیری از اتوبوسهای برقی با قابلیت شارژ بیسیم در طول مسیر، نشان از پیشتازی سئول در استفاده از فناوریهای سبز دارد.
درسهایی برای مدیریت شهری اصفهان
قربانی با تأکید بر اینکه اقدامات ارزشمندی در حوزه حملونقل اصفهان انجام شده است، افزود: تجربه سئول نشان میدهد که برای گذار از معضلات ترافیکی، باید اولویت را به حملونقل پاک و انسانمحور داد. وی به پیادهسازی طرحهای توسعه مسیرهای دوچرخهسواری و سیستمهای هوشمند کنترل ترافیک به عنوان گامهای ضروری در جهت افزایش کیفیت زندگی شهروندان اشاره کرد.
الگوبرداری از تجارب جهانی سئول در اصفهان
کلانشهر اصفهان با پیشینه تاریخی و تراکم جمعیت بالا، امروزه با چالشهای مدرن شهری دستوپنج نرم میکند. در این میان، سئول به عنوان یکی از پیشروترین شهرهای جهان در حوزه مدیریت هوشمند، میتواند الگویی راهبردی برای مدیریت شهری اصفهان باشد. سئول با اجرای طرحهای جامع در حوزه یکپارچهسازی خدمات الکترونیک و بهرهگیری از اینترنت اشیا (IoT)، توانسته است کیفیت زندگی شهروندان خود را به طرز چشمگیری ارتقا دهد. مدیریت شهری اصفهان میتواند با بومیسازی مدلهای موفق سئول، بهویژه در بخش نوسازی بافتهای فرسوده و حفظ میراث فرهنگی در کنار توسعه مدرن، گامی بلند بردارد. انتقال دانش فنی از طریق تفاهمنامههای بینالمللی و استفاده از بسترهای هوشمند برای پایش وضعیت آلایندههای هوا و مدیریت مصرف انرژی، از جمله تجاربی است که میتواند از سئول به اصفهان منتقل شود. این الگوبرداری صرفاً کپیبرداری نیست، بلکه تطبیق هوشمندانه زیرساختهای پیشرفته با نیازهای بومی اصفهان برای رسیدن به شهری زیستپذیرتر و کارآمدتر است.
حملونقل عمومی؛ محور توسعه شهر هوشمند
سیستم حملونقل عمومی در اصفهان، ستون فقرات توسعه شهری و هوشمندسازی است. تجربه شهرهای پیشرو نشان میدهد که بدون یک شبکه متصل و کارآمد، رسیدن به مفهوم «شهر هوشمند» غیرممکن است. برای اصفهان، این امر نیازمند تکمیل شبکه مترو، توسعه خطوط اتوبوسهای تندرو (BRT) و ادغام آنها با سامانههای پرداخت هوشمند است. هدف نهایی باید ایجاد سیستمی باشد که در آن شهروندان بتوانند از طریق اپلیکیشنهای یکپارچه، زمان دقیق رسیدن اتوبوسها و مترو را رصد کرده و با استفاده از کارتهای شهروندی چندمنظوره، تجربهای بدون اصطکاک در تردد شهری داشته باشند. علاوه بر این، ترغیب شهروندان به استفاده از حملونقل عمومی از طریق ایجاد جذابیتهای تکنولوژیک و کاهش زمان سفر، مستقیماً بر کاهش بار ترافیکی معابر اصلی اصفهان نظیر خیابانهای چهارباغ، امام خمینی و بزرگراههای شهید خرازی و شهید صیاد شیرازی تأثیرگذار خواهد بود. زیرساختهای دیجیتال باید به گونهای طراحی شوند که مدیریت تقاضای سفر را به اولویت اصلی تبدیل کنند.
مدیریت دادهمحور و کاهش ترافیک شهری
دادهها، نفت خام قرن بیست و یکم برای مدیریت شهری اصفهان محسوب میشوند. برای معضل ترافیک که گریبانگیر نقاط پرتردد اصفهان شده است، استفاده از تحلیل دادههای بزرگ (Big Data) یک ضرورت اجتنابناپذیر است. با نصب سنسورهای هوشمند در چهارراههای اصلی و تحلیل جریان ترافیک در ساعات پیک، میتوان زمانبندی چراغهای راهنمایی را بهصورت آنی و خودکار تنظیم کرد. این رویکرد دادهمحور، نه تنها باعث کاهش اتلاف وقت شهروندان در ترافیک میشود، بلکه میزان مصرف سوخت و انتشار گازهای گلخانهای را نیز بهشدت کاهش میدهد. مدیریت شهری اصفهان میتواند با ایجاد یک “مرکز عملیات هوشمند” (IOC)، تمامی دادههای مربوط به ترافیک، دوربینهای نظارتی و نقشههای آنلاین را تجمیع کرده و با استفاده از هوش مصنوعی، پیشبینیهای دقیقی از وضعیت ترافیک در روزهای خاص ارائه دهد. این رویکرد پیشدستانه اجازه میدهد تا پیش از قفل شدن خیابانهای مرکزی، مسیرهای جایگزین به رانندگان پیشنهاد شده و از ایجاد گرههای ترافیکی سنگین جلوگیری شود.
درسهایی برای مدیریت شهری اصفهان
مهمترین درسی که اصفهان میتواند از کلانشهرهای هوشمند جهان بگیرد، اهمیتِ “مشارکت شهروندان” و “شفافیت در عملکرد” است. تکنولوژی تنها زمانی به توسعه شهر کمک میکند که شهروندان در فرآیند استفاده از آن احساس راحتی و امنیت کنند. مدیریت شهری اصفهان باید با تکیه بر استارتاپهای بومی و نخبگان دانشگاهی، فضایی ایجاد کند که نوآوری در آن تشویق شود. همچنین، توسعه متوازن در تمام مناطق اصفهان، از مناطق مرکزی گرفته تا شهرکهای اقماری و شهرهای اقماری همجوار، باید در اولویت برنامههای هوشمندسازی قرار گیرد. نباید اجازه داد که شکاف دیجیتالی میان محلات برخوردار و کمبرخوردار ایجاد شود. درس دیگر، تابآوری شهری در برابر بحرانهای زیستمحیطی از جمله کمآبی و آلودگی هواست؛ مدیریت هوشمند منابع آبی در فضای سبز شهری با استفاده از سیستمهای آبیاری قطرهایِ سنسوردار، از دیگر تجربیاتی است که میتواند اصفهان را به الگویی برای سایر شهرهای ایران تبدیل کند. در نهایت، تداوم این مسیر نیازمند اراده مدیریتی قوی برای گذار از روشهای سنتی به سمت حکمرانی هوشمند و دادهمحور است.