آخرین خبر از اصفهان: پرونده کاوش‌های باستان‌شناسی در گذر کمر زرین بسته شد

پایان عملیات کاوش در کمر زرین

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مرکز اصفهان، امیر کرم‌زاده، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان اعلام کرد که عملیات کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه تاریخی کمر زرین به پایان رسیده است. با اتمام این مرحله، شهرداری اصفهان به عنوان متولی اصلی پروژه، اکنون موظف است تا فرآیند اجرای طرح گذر شهری را آغاز کند.

وضعیت نهایی طرح شهرداری اصفهان

مدیرکل میراث فرهنگی استان در تشریح جزئیات این پروژه افزود: طرح‌های ارائه شده توسط شهرداری در یک مرحله مورد بررسی و تصویب نهایی قرار گرفته و در حال حاضر منتظر اجرای عملیات عمرانی مدیریت شهری هستیم. وی با اشاره به تلاش‌های انجام شده در شرایط جوی دشوار گفت: تیم‌های حفاظتی با وجود تمامی محدودیت‌ها از داربست و پوشش‌های حفاظتی برای حفظ آثار مکشوفه استفاده کردند تا این فضای تاریخی آماده ساماندهی برای شهروندان شود.

تاریخچه و یافته‌های گذر کمر زرین

عملیات باستان‌شناسی در این گذر که از حدود دو سال پیش و پس از کشف سازه‌های تاریخی در حین گودبرداری آغاز شد، با همکاری پژوهشگاه میراث فرهنگی، سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری و دانشگاه هنر به انجام رسید. در فصل اول کاوش‌ها، آثاری همچون سازه‌های آبی دوران پیش از حمله مغول، کوره سفال و دیواره‌های سنگی و کف‌های آجر فرش متعلق به دوران سلجوقی کشف شد. همچنین در فصل دوم کاوش‌ها که از مرداد سال گذشته آغاز شد، کاشی‌های زرین‌فام، سفالینه‌های شاخص و سکه‌های تاریخی از این محوطه به دست آمد که نشان‌دهنده غنای فرهنگی این منطقه از اصفهان است.

پایان عملیات کاوش در کمر زرین

عملیات باستان‌شناسی در محوطه تاریخی «کمر زرین» که یکی از بحث‌برانگیزترین پروژه‌های کاوش در بافت تاریخی اصفهان به شمار می‌رفت، سرانجام پس از ماه‌ها گمانه‌زنی و فعالیت مستمر تیم‌های متخصص میراث فرهنگی به نقطه پایان رسید. این عملیات که با هدف شناسایی لایه‌های تمدنی پیش از اجرای پروژه‌های عمرانی در هسته مرکزی شهر انجام شد، بار دیگر اهمیت خیره‌کننده لایه‌های زیرین خاک اصفهان را به اثبات رساند. پایان این کاوش‌ها در حالی اعلام می‌شود که اصفهان در سال‌های اخیر به دلیل فشارهای توسعه شهری، همواره با چالش حفاظت از آثار مدفون در زیر زمین مواجه بوده است. کارشناسان معتقدند که نتایج حاصل از این کاوش، نقطه عطفی در شناخت نحوه شکل‌گیری سکونتگاه‌های اولیه در این منطقه است و پایان عملیات به معنای اتمام مسئولیت در قبال این میراث نیست، بلکه آغازی برای مطالعات تکمیلی و تحلیل داده‌های استخراج شده است تا مشخص شود چگونه می‌توان میان نیازهای مدرن شهری و صیانت از آثار به‌جای مانده از اعصار گذشته، تعادلی پایدار ایجاد کرد. این پایان‌بندی، پاسخی به دغدغه‌های دوستداران میراث فرهنگی بود که ماه‌ها با نگرانی روند پیشرفت کار را دنبال می‌کردند.

وضعیت نهایی طرح شهرداری اصفهان

پس از اتمام عملیات کاوش، وضعیت طرح‌های عمرانی شهرداری اصفهان در محدوده کمر زرین وارد فاز تصمیم‌گیری کلان شده است. شهرداری اصفهان اکنون با یک دوراهی حساس روبروست؛ از یک سو فشار برای تکمیل زیرساخت‌های شهری و تسهیل عبور و مرور در مرکز شهر که از مطالبات به حق شهروندان است و از سوی دیگر، ضرورت حفاظت از یافته‌های ارزشمند تاریخی که در صورت آسیب، به هیچ‌وجه قابل جایگزینی نخواهند بود. طبق آخرین گزارش‌ها، مدیریت شهری قصد دارد با تعامل مستقیم با اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان، طرحی تلفیقی را ارائه دهد که هم نیازهای ترافیکی و خدماتی منطقه را پوشش دهد و هم بخش‌هایی از یافته‌های کمر زرین را به عنوان یک سایت‌موزه یا فضای گردشگری تاریخی حفظ نماید. اجرای این طرح نیازمند بازنگری در نقشه‌های اولیه است تا با ایجاد کمترین تغییر در ماهیت تاریخی محل، شاهد اجرای یک پروژه الگو در سطح کشور باشیم. تداوم این همکاری‌ها نشان‌دهنده تغییر رویکرد مدیریت شهری اصفهان از پروژه‌محوری صرف به سمت نگاه میان‌رشته‌ای است که در آن تاریخ و توسعه در کنار هم معنا پیدا می‌کنند.

تاریخچه و یافته‌های کمر زرین

محوطه کمر زرین در قلب اصفهان، پیش از آغاز کاوش‌های اخیر، به عنوان یکی از نقاط مبهم در تاریخ شهر شناخته می‌شد. شواهد اولیه و یافته‌های باستان‌شناسی در این لایه‌ها، حکایت از وجود ساختارهای مسکونی و تجاری دارد که قدمت آن‌ها به دوران‌های پیش از صفویه و حتی اعصار پیش از اسلام بازمی‌گردد. در طول کاوش‌های اخیر، قطعات سفالین، بخش‌هایی از ابنیه خشتی و شواهدی از سیستم‌های آبرسانی کهن کشف شد که همگی نشان‌دهنده نبوغ مهندسی ساکنان پیشین این مرز و بوم است. این یافته‌ها ثابت می‌کند که محدوده کمر زرین نه یک فضای حاشیه‌ای، بلکه یکی از نقاط کلیدی در شبکه ارتباطی اصفهان قدیم بوده است. تحلیل‌های اولیه نشان می‌دهد که معماری این منطقه به دلیل نزدیکی به زاینده‌رود و برخورداری از خاک حاصلخیز، دارای ویژگی‌های خاصی بوده که با سایر بخش‌های شهر متفاوت است. یافته‌های به‌دست آمده در این سایت، دریچه‌ای نو به روی پژوهشگران گشوده تا با بازخوانی کتیبه‌ها و ابزارهای به‌دست آمده، تصویری دقیق‌تر از سبک زندگی مردم در دوران‌های مختلف تاریخی اصفهان ترسیم کنند. این یافته‌ها اکنون به عنوان شناسنامه جدید کمر زرین، ضرورت توجه ویژه به این بخش از شهر را بیش از پیش نمایان کرده است.