گامی بلند در حوزه پیوند اعضا
دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اتخاذ رویکردهای نوین در حوزه درمان، فرآیند جدیدی را برای برداشت و اهدای قرنیه از متوفیان غیر مرگ مغزی آغاز کرده است. این اقدام با هدف کاهش لیست انتظار بیماران نیازمند به پیوند قرنیه و ارتقای کیفیت زندگی افراد دارای اختلالات بینایی صورت می‌گیرد.
شرایط و ضوابط اهدای قرنیه
طبق دستورالعمل‌های جدید ابلاغی، امکان برداشت قرنیه از افرادی که به دلایل طبیعی یا غیر از مرگ مغزی فوت کرده‌اند، با رعایت موازین شرعی و قانونی و کسب رضایت از خانواده‌های ایشان فراهم شده است. تیم‌های متخصص پزشکی با حضور در مراکز تعیین شده، فرآیند برداشت بافت را در سریع‌ترین زمان ممکن انجام می‌دهند تا قابلیت استفاده از قرنیه حفظ شود.
تاثیر این اقدام بر سلامت استان
این طرح که به عنوان یکی از پیشرفته‌ترین اقدامات پزشکی در استان اصفهان شناخته می‌شود، نویدبخش کاهش چشمگیر زمان انتظار بیماران برای دریافت بافت پیوندی است. کارشناسان معتقدند با فرهنگ‌سازی مناسب و آگاهی‌بخشی به خانواده‌ها، می‌توان ضمن ترویج فرهنگ ایثار، بسیاری از نابینایی‌های ناشی از بیماری‌های قرنیه را در سطح استان درمان کرد.
گامی بلند در حوزه پیوند اعضا
استان اصفهان با بهره‌گیری از توانمندی‌های علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و همت والای خیرین سلامت، در سال‌های اخیر گام‌های استواری در مسیر توسعه و پیشرفت حوزه پیوند اعضا برداشته است. این پیشرفت‌ها نه تنها شامل ارتقای تجهیزات اتاق‌های عمل و بستری در مراکز درمانی پیشرفته‌ای نظیر بیمارستان الزهرا (س) و بیمارستان فیض می‌شود، بلکه در فرهنگ‌سازی عمومی نیز نمود عینی داشته است. اهدای عضو، به عنوان نمادی از ایثار و گذشت مردم نجیب اصفهان، اکنون به یک هنجار اجتماعی مثبت تبدیل شده که هزاران بیمار نیازمند به پیوند قلب، کبد، کلیه و بافت‌های چشمی را به زندگی دوباره امیدوار کرده است. برنامه‌های ترویجی که توسط انجمن‌های خیریه و مراکز پیوند عضو در شهرهای مختلف استان از جمله کاشان و نجف‌آباد اجرا شده، توانسته است آمار رضایت‌گیری از خانواده‌های اهداکننده را به طرز چشمگیری افزایش دهد. این موفقیت‌ها در کنار تبحر جراحان حاذق استان، اصفهان را به یکی از قطب‌های اصلی پیوند در مرکز ایران بدل کرده که در کاهش لیست‌های انتظار بیماران، نقشی حیاتی ایفا می‌کند.
شرایط و ضوابط اهدای قرنیه
اهدای قرنیه یکی از رایج‌ترین و در عین حال تاثیرگذارترین فرآیندهای اهدای بافت است که می‌تواند بینایی را به بیماران مبتلا به کدورت‌های قرنیه بازگرداند. در استان اصفهان، مرکز بانک چشم و واحدهای فراهم‌آوری اعضای پیوندی، شرایط و ضوابط سخت‌گیرانه‌ای را برای اطمینان از سلامت بافت‌های اهدایی دنبال می‌کنند. برخلاف اهدای عضو حیاتی، اهدای قرنیه محدودیت سنی کمتری دارد و حتی افرادی که در سنین بالا هستند نیز می‌توانند تحت شرایطی کاندیدای اهدای بافت باشند. مهم‌ترین فاکتور در این مسیر، زمان است؛ قرنیه باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن پس از فوت (ترجیحاً کمتر از ۶ تا ۱۲ ساعت) برداشته شود تا کیفیت و شفافیت بافت حفظ گردد. داوطلبان اهدای عضو در شهرهایی نظیر خمینی‌شهر یا اصفهان با دریافت «کارت اهدای عضو»، تمایل خود را برای این امر خیر ثبت می‌کنند. پس از فوت، تیم‌های متخصص با بررسی سوابق پزشکی فرد و اطمینان از عدم وجود بیماری‌های عفونی یا خاص که سلامت قرنیه را به خطر می‌اندازد، نسبت به انجام عمل برداشت بافت اقدام می‌کنند. این فرآیند کاملاً رایگان است و هیچ خللی در ظاهر متوفی برای مراسم خاکسپاری ایجاد نمی‌کند.
تاثیر این اقدام بر سلامت استان
توسعه زیرساخت‌های پیوند اعضا و بافت، تاثیرات مستقیم و عمیقی بر سلامت عمومی و ارتقای شاخص‌های بهداشتی در استان اصفهان داشته است. زمانی که بیمارانی که پیش از این به دلیل عدم دسترسی به پیوند، ناچار به تحمل رنج بیماری‌های مزمن و یا مرگ زودرس بودند، با دریافت قرنیه یا اعضای حیاتی به جامعه بازمی‌گردند، بار روانی و اقتصادی سنگینی از دوش خانواده‌ها و نظام سلامت استان برداشته می‌شود. علاوه بر این، گسترش فرهنگ اهدای عضو در شهرهای مختلف اصفهان باعث تقویت روحیه مسئولیت‌پذیری اجتماعی و همدلی میان شهروندان شده است. افزایش عمل‌های موفق پیوند در بیمارستان‌های دولتی اصفهان، موجب کاهش هزینه‌های درمانی برای اقشار کم‌درآمد شده و نیاز به اعزام بیماران به پایتخت را به حداقل رسانده است. این پیشرفت‌ها، اصفهان را به الگویی موفق در مدیریت بحران‌های حوزه سلامت و توسعه عدالت در دسترسی به خدمات درمانی پیشرفته تبدیل کرده است. در نهایت، هر پیوند موفق نه تنها یک زندگی را نجات می‌دهد، بلکه پیامی از امید و پایداری را در کالبد جامعه اصفهان جاری می‌سازد که حاصل تلاش بی‌وقفه کادر درمان و گذشت خانواده‌های ایثارگر است.