آخرین خبر از سلامت سالمندان در اصفهان
در این روزهای جنگی، بیش از آنکه صدای انفجار شنیده شود، صدای اضطراب در خانه‌ها پیچیده است. اضطرابی که برای سالمندان تنها یک نگرانی گذرا نیست بلکه بازگشت خاطره‌هایی است که می‌تواند مستقیماً سلامت جسم و جانشان را تهدید کند.در این روزها، فضای عمومی جامعه بیش از هر زمان دیگری آمیخته با خبر، تحلیل و گمانه‌زنی است. اگرچه بسیاری از این اخبار هنوز در سطح احتمال و ارزیابی‌های سیاسی قرار دارد، اما برای نسل سالمند، واژه‌هایی مانند حمله، پاسخ و آمادگی صرفاً اصطلاحات خبری نیست. این واژه‌ها کلیدهایی هستند که درهای خاطرات سال‌های دور را می‌گشایند. خاطراتی از آژیرها، خاموشی‌ها، نگرانی برای عزیزان و بی‌ثباتی روزمره. همین بازگشت ذهنی کافی است تا بدن نیز واکنش نشان دهد.
تاثیر اضطراب بر سلامت جسمانی
اضطراب، پیش از آنکه احساسی درونی باشد، واکنشی فیزیولوژیک است. با افزایش استرس، هورمون‌هایی در بدن ترشح می‌شود که ضربان قلب را بالا می‌برد و فشار خون را افزایش می‌دهد. برای سالمندی که سال‌ها با فشار خون، بیماری قلبی یا دیابت زندگی کرده، این تغییرات می‌تواند خطرناک باشد. بالا رفتن ناگهانی فشار خون، احتمال سکته قلبی یا مغزی را افزایش می‌دهد. خطری که در سنین بالا پیامدهای جبران‌ناپذیرتری دارد. بسیاری از پزشکان تأکید می‌کنند که حتی دنبال‌کردن مداوم اخبار نگران‌کننده می‌تواند به‌تنهایی سطح اضطراب پایه را بالا نگه دارد و تعادل جسمی را بر هم بزند.
نگرانی‌های دارویی و خواب
سالمندان معمولاً به مصرف منظم دارو وابسته‌اند. قرص‌های کنترل فشار خون، داروهای تنظیم قند، رقیق‌کننده‌های خون و داروهای قلبی، بخشی از برنامه روزانه آنان است. در فضای ملتهب، شایعات مربوط به کمبود یا اختلال در توزیع دارو به سرعت منتشر می‌شود و همین نگرانی، استرس مضاعفی ایجاد می‌کند. برخی سالمندان برای اطمینان خاطر، به ذخیره‌سازی بیش از نیاز دارو روی می‌آورند و برخی دیگر به دلیل آشفتگی ذهنی یا بی‌خوابی، نظم مصرف دارو را از دست می‌دهند. هر دو وضعیت می‌تواند سلامت آنان را با مخاطره روبه‌رو کند.
اثرات روانی و نقش خانواده
قطع یا مصرف نامنظم داروهای فشار خون، برای مثال، می‌تواند به نوسانات خطرناک فشار و آسیب به قلب و مغز منجر شود.بی‌خوابی یکی دیگر از پیامدهای شایع اضطراب جنگی است. سالمندی که شب را با اخبار پرتنش به پایان می‌رساند، ممکن است با تپش قلب یا افکار نگران‌کننده از خواب بیدار شود. اختلال خواب توان جسمی را کاهش می‌دهد و بر کنترل قند خون و فشار خون نیز اثر منفی می‌گذارد. به این ترتیب چرخه‌ای شکل می‌گیرد که در آن اضطراب، بیماری را تشدید می‌کند و تشدید بیماری، اضطراب را افزایش می‌دهد.
راهکارهای کاهش اضطراب و مراقبت
این چرخه اگر به موقع مدیریت نشود، می‌تواند به مراجعه‌های اورژانسی و بستری‌شدن‌های ناخواسته بینجامد.در کنار این مسائل جسمی، احساس ناامنی روانی نیز اهمیت دارد. سالمندان بیش از هر گروه دیگری به ثبات و پیش‌بینی‌پذیری نیاز دارند. تغییر لحن گفت‌وگوها در خانه، بحث‌های پرتنش خانوادگی و تکرار تصاویر نگران‌کننده، فضای امن ذهنی آنان را تضعیف می‌کند. حتی اگر خطری مستقیم متوجه محل زندگی‌شان نباشد، احساس بی‌ثباتی می‌تواند آنان را فرسوده کند. برخی سالمندان در چنین شرایطی گوشه‌گیرتر می‌شوند، اشتهایشان کاهش می‌یابد یا دچار تحریک‌پذیری می‌شوند. نشانه‌هایی که گاه به اشتباه به عنوان بخشی طبیعی از کهولت سن تلقی می‌شود، در حالی که ریشه در اضطراب دارد.نقش خانواده‌ها در این میان تعیین‌کننده است.
اهمیت آرامش و مراقبت روانی
مدیریت مصرف اخبار، پرهیز از بازنشر شایعات و اطمینان‌بخشی مستمر درباره تداوم خدمات درمانی، می‌تواند از شدت نگرانی سالمندان بکاهد. گفت‌وگوهای آرام و منطقی، یادآوری تجربه‌های عبور از بحران‌های پیشین و تأکید بر ظرفیت‌های نظام سلامت، سپری روانی در برابر موج اضطراب ایجاد می‌کند. همچنین پایش منظم فشار خون در خانه، توجه به علائم هشداردهنده مانند سردرد شدید، تنگی نفس یا درد قفسه سینه و مشورت به‌موقع با پزشک، از بروز پیامدهای جدی جلوگیری می‌کند.
در این روزهای جنگی، شاید مهم‌ترین اقدام، مراقبت از آرامش باشد. آرامشی که برای سالمندان نه یک امتیاز، بلکه بخشی از درمان است. جنگ پیش از هر چیز در ذهن‌ها آغاز می‌شود. اگر این میدان ذهنی مدیریت نشود، آثار آن بر بدن آشکار خواهد شد. توجه به سلامت روان سالمندان، تضمینی برای حفظ سلامت جسم آنان است. جامعه‌ای که در بحبوحه تنش‌ها از آسیب‌پذیرترین اعضای خود مراقبت می‌کند، در واقع از سرمایه انسانی و تجربه تاریخی خویش پاسداری کرده است.
یادداشت از حمیده عبدالهی ، فعال رسانه
انتهای پیام/
آخرین خبر از سلامت سالمندان
نگرانی‌ها در مورد سلامت سالمندان استان اصفهان، به‌ویژه با توجه به افزایش سن جمعیت و تغییرات آب و هوایی، همواره در اولویت برنامه‌های بهداشتی قرار داشته است. در هفته‌های اخیر، گزارش‌هایی از افزایش مراجعات به مراکز درمانی شهر اصفهان و کاشان به دلیل بیماری‌های تنفسی و قلبی عروقی در میان سالمندان دریافت شده است. دکتر محمدی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، در گفت‌وگو با خبرنگار “اصفهان ناب” اعلام کرد که این افزایش مراجعات، تا حدودی ناشی از تغییرات ناگهانی دما و آلودگی هوا در کلانشهر اصفهان است. ایشان بر لزوم مراقبت ویژه از سالمندان در این شرایط تاکید کردند و از خانواده‌ها خواستند تا از قرار گرفتن عزیزان خود در معرض هوای آلوده و سرد خودداری کنند.
بر اساس آخرین آمار ارائه شده از سازمان بهزیستی استان، بیش از 150 هزار سالمند در اصفهان زندگی می‌کنند که از این تعداد، حدود 30 درصد در خانه‌های سالمندان و مراکز مراقبتی تحت پوشش بهزیستی نگهداری می‌شوند. در شهرستان نجف‌آباد و خمینی‌شهر نیز، با توجه به جمعیت بالای سالمندان، برنامه‌های ویژه‌ای برای ارائه خدمات بهداشتی و درمانی در منزل به این قشر آسیب‌پذیر در حال اجرا است. این برنامه‌ها شامل ویزیت‌های دوره‌ای پزشکان، پرستاران و کارشناسان تغذیه است که هدف از آن‌ها، پیشگیری از بیماری‌ها و ارتقای کیفیت زندگی سالمندان است. همچنین، برگزاری کارگاه‌های آموزشی در مورد تغذیه سالم، فعالیت‌های بدنی مناسب و مدیریت بیماری‌های مزمن نیز در دستور کار قرار دارد.
وضعیت خدمات توانبخشی برای سالمندان در اصفهان
خدمات توانبخشی برای سالمندان در استان اصفهان، با وجود پیشرفت‌های اخیر، همچنان با چالش‌هایی روبرو است. در حال حاضر، مراکز توانبخشی دولتی و خصوصی متعددی در شهر اصفهان و شهرهای اطراف مانند فولادشهر و شاهین‌شهر فعالیت می‌کنند که خدمات مختلفی از جمله فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی و روانشناسی را به سالمندان ارائه می‌دهند. با این حال، دسترسی به این خدمات برای سالمندان ساکن در مناطق روستایی و محروم استان، همچنان محدود است. دکتر رضایی، مدیرکل بهزیستی اصفهان، در این خصوص اظهار داشت که برنامه‌هایی برای گسترش خدمات توانبخشی به مناطق دورافتاده در حال تدوین است و تلاش می‌شود تا با ایجاد مراکز سیار توانبخشی، نیازهای این قشر از جامعه را برطرف کرد.
یکی از مهم‌ترین مشکلات موجود، کمبود نیروی متخصص توانبخشی در استان است. بسیاری از مراکز توانبخشی با کمبود فیزیوتراپیست، کاردرمانگر و گفتاردرمانگر مواجه هستند که این امر، کیفیت خدمات ارائه شده را تحت تاثیر قرار می‌دهد. برای حل این مشکل، دانشگاه‌های علوم پزشکی اصفهان و کاشان، برنامه‌های آموزشی ویژه‌ای را برای تربیت نیروی متخصص توانبخشی در حال اجرا دارند. همچنین، تلاش می‌شود تا با ارائه مشوق‌های مالی و غیرمالی، متخصصان توانبخشی را به کار در مناطق محروم استان جذب کرد. در شهر مبارکه نیز، با همکاری شهرداری و سازمان بهزیستی، یک مرکز توانبخشی جدید در حال احداث است که قرار است به زودی به بهره‌برداری برسد.
نقش تغذیه در حفظ سلامت سالمندان اصفهانی
تغذیه مناسب، نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها در سالمندان اصفهانی دارد. با افزایش سن، نیازهای تغذیه‌ای بدن تغییر می‌کند و سالمندان به مواد مغذی بیشتری برای حفظ سلامت استخوان‌ها، عضلات و سیستم ایمنی بدن نیاز دارند. کارشناسان تغذیه توصیه می‌کنند که سالمندان اصفهانی، رژیم غذایی متنوع و متعادلی داشته باشند که شامل میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، پروتئین‌های کم‌چرب و لبنیات باشد. همچنین، مصرف کافی آب و مایعات نیز برای جلوگیری از کم‌آبی بدن ضروری است. در شهرستان نطنز و بادرود، با توجه به تولیدات کشاورزی محلی، برنامه‌هایی برای ترویج مصرف محصولات تازه و ارگانیک در میان سالمندان در حال اجرا است.
یکی از مشکلات رایج در میان سالمندان اصفهانی، کمبود ویتامین D است. این کمبود می‌تواند منجر به ضعف استخوان‌ها و افزایش خطر شکستگی شود. برای رفع این مشکل، توصیه می‌شود که سالمندان به طور منظم در معرض نور خورشید قرار بگیرند و از مکمل‌های ویتامین D استفاده کنند. همچنین، مصرف غذاهای غنی از ویتامین D مانند ماهی‌های چرب و تخم‌مرغ نیز مفید است. در شهر ورزنه، با توجه به شرایط آب و هوایی خاص، برنامه‌هایی برای آموزش سالمندان در مورد تغذیه مناسب و استفاده از مکمل‌های غذایی در حال اجرا است. برگزاری کارگاه‌های آموزشی در مورد آشپزی سالم و تهیه غذاهای مغذی نیز در دستور کار قرار دارد.
راهکارهای پیشگیری از افتادن سالمندان در فضاهای شهری اصفهان
افتادن، یکی از شایع‌ترین علل آسیب‌دیدگی و بستری شدن در بیمارستان‌ها در میان سالمندان اصفهانی است. با توجه به بافت تاریخی شهر اصفهان و وجود پله‌ها و سطوح ناهموار در بسیاری از محله‌ها، خطر افتادن برای سالمندان بیشتر است. شهرداری اصفهان در تلاش است تا با ایجاد زیرساخت‌های مناسب، خطر افتادن سالمندان را در فضاهای شهری کاهش دهد. این اقدامات شامل نصب نرده در کنار پله‌ها، ترمیم سطوح ناهموار، ایجاد مسیرهای ویژه برای سالمندان و معلولان و نصب علائم هشداردهنده است. در شهرستان تیران و کرون نیز، با توجه به جمعیت بالای سالمندان، برنامه‌هایی برای بهبود ایمنی فضاهای شهری در حال اجرا است.
علاوه بر اقدامات شهرداری، خود سالمندان و خانواده‌های آن‌ها نیز می‌توانند با رعایت نکات ایمنی، خطر افتادن را کاهش دهند. این نکات شامل استفاده از کفش‌های مناسب، اجتناب از راه رفتن در مکان‌های تاریک و لغزنده، استفاده از وسایل کمکی مانند عصا و واکر و انجام تمرینات تقویتی برای تقویت عضلات پا و تعادل است. همچنین، بررسی منظم بینایی و شنوایی سالمندان و اصلاح عینک و سمعک در صورت نیاز نیز ضروری است. در شهر آران و بیدگل، با همکاری سازمان‌های مردم‌نهاد، برنامه‌هایی برای آموزش سالمندان و خانواده‌های آن‌ها در مورد پیشگیری از افتادن در حال اجرا است. برگزاری کارگاه‌های آموزشی در مورد ایمنی منزل و استفاده از وسایل کمکی نیز در دستور کار قرار دارد.