توسعه شبکه پایش کیفیت هوا در اصفهان
همزمان با دومین روز از هفته ملی محیط‌زیست، بیست و ششمین ایستگاه سنجش کیفیت هوا در استان اصفهان با حضور مسئولان ارشد استانی در ساختمان استانداری افتتاح شد. این اقدام در راستای اجرای برنامه جامع کاهش آلودگی هوا و با حمایت صنایع بزرگ به عنوان بخشی از مسئولیت‌های اجتماعی آن‌ها انجام گرفته است.
افزایش ایستگاه‌های نظارتی محیط‌زیست
با بهره‌برداری از این ایستگاه جدید در نقطه پرتراکم مرکز شهر، تعداد ایستگاه‌های تحت نظارت مستقیم سازمان حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان به ۱۲ واحد افزایش یافت. علاوه بر این، ۱۴ ایستگاه پایش نیز توسط شهرداری اصفهان اداره می‌شود که مجموع ظرفیت رصد آلاینده‌ها را به ۲۶ ایستگاه رسانده است.
استراتژی استانداری برای هوای پاک
مهدی جمالی‌نژاد، استاندار اصفهان، در مراسم افتتاحیه تأکید کرد که صنایع بزرگ استان باید به سمت تحقق اهداف «کربن صفر» و «آب صفر» حرکت کنند. وی با اشاره به هزینه ۵۰۰ میلیارد ریالی پروژه‌های اخیر در حوزه محیط‌زیست، بر ضرورت شناسایی دقیق آلاینده‌های صنعتی و خودرویی تأکید کرد. استاندار همچنین یادآور شد که بخشی از معضل گردوغبار اصفهان ناشی از کانون‌های خارجی و فرامنطقه‌ای است که نیازمند عزم ملی برای مدیریت تغییر اقلیم است.
وضعیت مصرف آب دریا در صنایع
استاندار اصفهان در خصوص شایعات رهاسازی آب دریا در زاینده‌رود تصریح کرد: آب انتقالی از دریا صرفاً برای مصارف صنعتی خریداری شده و به دلیل هزینه‌های بالای تأمین آن، امکان تخلیه در رودخانه وجود ندارد. این منابع آبی مختص صنایع بزرگ نظیر نیروگاه‌ها و پالایشگاه‌ها است که زیرساخت‌های لازم برای انتقال آن را فراهم کرده‌اند.
تدوین برش استانی برنامه تغییر اقلیم
مریم کرمانی، سرپرست حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان، از تدوین برش استانی برنامه جامع تغییر اقلیم خبر داد. وی اظهار داشت: بر اساس تکالیف برنامه هفتم توسعه، این برنامه با اولویت‌بخشی به اراضی کشاورزی شرق اصفهان و به‌ویژه منطقه سجزی در حال پیگیری است تا با رفع موانع زیرساختی و اعتباری، روند کاهش آلودگی هوا تسریع شود.
توسعه شبکه پایش کیفیت هوا در اصفهان
کلان‌شهر اصفهان به دلیل شرایط خاص جغرافیایی و صنعتی، همواره با چالش‌های زیست‌محیطی متعددی در زمینه آلودگی هوا دست و پنجه نرم می‌کند. در همین راستا، توسعه شبکه پایش کیفیت هوا به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی مدیریت شهری و اداره کل محیط‌زیست استان در دستور کار قرار گرفته است. هدف از این توسعه، افزایش دقت در سنجش آلاینده‌های جوی و ارائه اطلاعات لحظه‌ای به شهروندان در تمامی مناطق شهری از جمله مناطق پرتردد نظیر خیابان‌های مرکزی و حاشیه بزرگراه‌هاست. با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین حسگرهای هوشمند، شبکه فعلی نه تنها در مرکز استان، بلکه در شهرهای اقماری که تحت تأثیر جریان‌های آلودگی هستند، گسترش می‌یابد. این شبکه جامع پایش به تصمیم‌گیران کمک می‌کند تا با تحلیل داده‌های دقیق، مداخلات فوری برای کنترل منابع آلاینده انجام دهند. هدف نهایی این است که با شفاف‌سازی وضعیت کیفیت هوا، امکان مدیریت شرایط اضطرار و اتخاذ تصمیمات مدیریتی برای حفاظت از سلامت عموم مردم اصفهان فراهم شود و از تجمع آلاینده‌ها در لایه‌های وارونگی هوا جلوگیری به عمل آید.
افزایش ایستگاه‌های نظارتی محیط‌زیست
نظارت دقیق بر فعالیت صنایع و واحدهای آلاینده در اصفهان نیازمند زیرساخت‌های پایش مستمر است. در همین راستا، طرح افزایش تعداد ایستگاه‌های نظارتی محیط‌زیست با هدف پوشش حداکثری پهنه‌های صنعتی استان کلید خورده است. این ایستگاه‌های ثابت و سیار وظیفه رصد آنلاین خروجی دودکش‌ها و پایش کیفیت آب و خاک در مجاورت شهرک‌های صنعتی را بر عهده دارند. با نصب این تجهیزات در مناطق حساس نظیر شعاع‌های نزدیک به پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها و نیروگاه‌ها، امکان برخورد قانونی با واحدهای متخلف که فراتر از استانداردهای سازمان محیط‌زیست فعالیت می‌کنند، فراهم شده است. این رویکرد پیشگیرانه باعث شده است تا مدیریت استان بتواند با استناد به داده‌های متقن، فشار بر صنایع برای نصب سیستم‌های فیلتراسیون پیشرفته و کاهش بار آلایندگی را افزایش دهد. ایستگاه‌های جدید که به سیستم‌های داده‌برداری آنلاین مجهز شده‌اند، در تمام ساعات شبانه‌روز گزارش‌های عملکردی را به مرکز کنترل ارسال می‌کنند تا هرگونه افزایش غیرمجاز آلاینده‌ها در لحظه شناسایی و پیگیری شود، که این امر گامی مهم در حفظ پایداری زیستی اصفهان محسوب می‌گردد.
استراتژی استانداری برای هوای پاک
استانداری اصفهان با تدوین یک سند جامع و اجرایی، استراتژی هوای پاک را به عنوان نقشه راهی برای کاهش آلودگی هوا در استان تعریف کرده است. این استراتژی مبتنی بر چند محور اساسی از جمله نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی، توسعه خطوط مترو و تشویق به استفاده از انرژی‌های پاک طراحی شده است. یکی از بخش‌های کلیدی این استراتژی، مدیریت تردد خودروهای شخصی در هسته مرکزی شهر و کنترل خروجی اگزوزها از طریق معاینه فنی دقیق است. استانداری با هماهنگی دستگاه‌های اجرایی، سیاست‌هایی را برای محدودسازی سوخت‌های فسیلی در نیروگاه‌ها و واحدهای تولیدی در فصول سرد سال اتخاذ کرده است که نقش بسزایی در کاهش غلظت آلاینده‌ها دارد. همچنین، حمایت از طرح‌های توسعه فضای سبز کمربندی اطراف کلان‌شهر اصفهان به عنوان یکی از ریه‌های تنفسی شهر، از محورهای دیگر این برنامه راهبردی است. با ایجاد هماهنگی بین بخشی میان شهرداری‌ها، پلیس راهور و اداره محیط‌زیست، استانداری به دنبال آن است که با بهره‌گیری از مدل‌های اقلیمی، روزهای پاک بیشتری را برای شهروندان اصفهانی در تقویم سالیانه به ثبت برساند و کیفیت زندگی شهری را ارتقا بخشد.
وضعیت مصرف آب دریا در صنایع
بحران خشکسالی در اصفهان و کاهش منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی، صنایع بزرگ استان را بر آن داشته تا به سمت استفاده از آب‌های نامتعارف و شیرین‌سازی آب دریا روی آورند. طرح انتقال آب از خلیج فارس به استان اصفهان که با هدف تأمین پایدار آب مورد نیاز بخش صنعت و کاهش فشار بر منابع آب شرب کشاورزی کلید خورده است، اکنون به مرحله عملیاتی رسیده است. این انتقال آب نه تنها تضمین‌کننده امنیت تولید در صنایع مادر استان نظیر فولاد مبارکه و ذوب‌آهن است، بلکه این امکان را فراهم می‌کند که بخشی از تخصیص‌های قبلی آب زاینده‌رود به این صنایع، به بخش کشاورزی و حقابه زیست‌محیطی رودخانه بازگردانده شود. پایش وضعیت مصرف آب دریا در صنایع شامل نظارت بر فرآیندهای تصفیه، کاهش نرخ تبخیر و استفاده از سیستم‌های بازچرخانی آب (Zero Liquid Discharge) است که بهره‌وری مصرف را به حداکثر می‌رساند. این چرخش استراتژیک در تأمین آب، الگوی موفقی برای سایر صنایع استان محسوب می‌شود تا با اتکا به منابع پایدار و مدیریت هوشمند، تهدید خشکسالی را به فرصتی برای توسعه صنعتی پایدار تبدیل کنند.
تدوین برش استانی برنامه تغییر اقلیم
تغییرات اقلیمی به عنوان یک چالش جهانی، اثرات ملموسی بر اقلیم نیمه‌خشک اصفهان گذاشته است که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق است. در این راستا، تدوین برش استانی برنامه تغییر اقلیم، با هدف شناسایی آسیب‌پذیری‌های زیست‌محیطی اصفهان و ارائه راهکارهای سازگاری انجام شده است. این برنامه شامل تحلیل داده‌های بارش، دما و تبخیر در دهه‌های اخیر و پیش‌بینی روندهای آتی برای بخش‌های کشاورزی، آب و منابع طبیعی است. با تکیه بر این برش استانی، سیاست‌گذاران استان اصفهان می‌توانند تغییر الگوی کشت در مناطق مختلف نظیر شرق اصفهان و کاشان را به سمت محصولات کم‌آب‌بر هدایت کنند. همچنین، این برنامه بر حفاظت از اکوسیستم‌های تالاب گاوخونی که به شدت از تغییرات اقلیمی متأثر شده‌اند، تأکید دارد. تدوین این سند باعث می‌شود تا بودجه‌ریزی‌های استانی و پروژه‌های عمرانی با نگاه به واقعیت‌های اقلیمی تعریف شوند. با اجرای این برنامه، اصفهان می‌تواند ظرفیت تاب‌آوری خود را در برابر پدیده‌هایی نظیر گرد و غبار، خشکسالی‌های طولانی‌مدت و تغییرات دمایی ناگهانی افزایش دهد و راهکاری علمی برای حفظ میراث طبیعی و محیط زیستی استان در قرن پیش رو فراهم سازد.