ایجاد رصدخانه میراث فرهنگی در اصفهان
استاندار اصفهان با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از داده‌های دقیق در حوزه میراث فرهنگی، خواستار راه‌اندازی رصدخانه اختصاصی گردشگری این استان شد. هدف از این اقدام، پایش دقیق وضعیت بناهای تاریخی و بهبود زیرساخت‌های جذب گردشگر است.
اهمیت داده‌محوری در گردشگری استان
با توجه به ظرفیت‌های گسترده اصفهان در حوزه ابنیه تاریخی و صنایع دستی، استاندار بر لزوم استفاده از ابزارهای نوین نظارتی تأکید کرد. این رصدخانه قرار است به عنوان مرجع تصمیم‌گیری برای حفاظت بهتر از میراث ماندگار اصفهان عمل کند و چالش‌های این حوزه را به صورت لحظه‌ای رصد نماید.
ایجاد رصدخانه میراث فرهنگی در اصفهان
اصفهان به عنوان پایتخت فرهنگ و تمدن ایران اسلامی، بیش از هر نقطه دیگری در کشور نیازمند سیستمی هوشمند برای پایش، حفاظت و مدیریت آثار تاریخی است. ایجاد «رصدخانه میراث فرهنگی» در این کلان‌شهر، نه تنها یک ضرورت اداری، بلکه یک الزام حیاتی برای صیانت از بافت‌های تاریخی و ابنیه ثبت‌شده در فهرست آثار ملی و جهانی است. این مرکز با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های نوین پایش تصویری، سنسورهای هوشمند برای سنجش میزان رطوبت و فرونشست در ابنیه تاریخی، و تحلیل داده‌های لحظه‌ای، می‌تواند به عنوان بازوی اجرایی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان عمل کند. در حال حاضر، بسیاری از آثار در شهرستان‌های اصفهان، کاشان و اردستان با چالش‌هایی نظیر فرسایش طبیعی و فشارهای ناشی از توسعه شهری مواجه‌اند. یک رصدخانه جامع اجازه می‌دهد تا با پیش‌بینی نقاط بحرانی، پیش از وقوع آسیب‌های جبران‌ناپذیر، مداخلات مرمتی لازم صورت گیرد. این رصدخانه در واقع پل ارتباطی میان نخبگان دانشگاهی، فعالان حوزه حفاظت از ابنیه تاریخی و مسئولان استانی خواهد بود تا با تکیه بر اطلاعات دقیق، تصمیمی‌گیری‌ها در حوزه‌هایی مانند حریم‌بندی تاریخی و توسعه شهری در اطراف آثار ارزشمند، بر اساس مستندات علمی و نه سلیقه‌ای انجام شود.
اهمیت داده‌محوری در گردشگری استان
گردشگری در استان اصفهان با وجود دارا بودن پتانسیل‌های بی‌نظیر در شهرهایی چون کاشان، نجف‌آباد و خمینی‌شهر، همواره با چالش فقدان مدل‌های تحلیلی مبتنی بر داده روبرو بوده است. گذار از گردشگری سنتی به گردشگری هوشمند نیازمند گردآوری و تحلیل کلان‌داده‌ها (Big Data) در حوزه‌های رفتارشناسی مسافران، الگوی اقامت، میزان ماندگاری و ترجیحات فرهنگی است. با استفاده از پلتفرم‌های داده‌محور، سازمان‌های ذی‌ربط می‌توانند متوجه شوند که گردشگران در کدام فصول و با چه رویکردهایی به سایت‌های تاریخی اصفهان مراجعه می‌کنند. این رویکرد به فعالان حوزه گردشگری کمک می‌کند تا بسته‌های سفر اختصاصی طراحی کنند که به توزیع عادلانه سفر در مناطق کمتر شناخته‌شده اما جذاب استان، مانند بافت‌های تاریخی نجف‌آباد یا خانه‌های سنتی کاشان، منجر شود. علاوه بر این، داده‌محوری به مسئولان محلی این امکان را می‌دهد تا با پیش‌بینی پیک‌های سفر، زیرساخت‌های حمل‌ونقل و اقامتی را بهینه کنند تا از اتلاف منابع جلوگیری شود. بهره‌گیری از هوش مصنوعی در تحلیل داده‌های گردشگری نه تنها باعث افزایش درآمدزایی از صنعت توریسم در استان می‌شود، بلکه تجربه گردشگر را با حذف گره‌های ترافیکی و افزایش کیفیت خدمات رفاهی به طرز چشمگیری ارتقا داده و برند گردشگری «اصفهان» را در سطح بین‌المللی تثبیت می‌کند.